Дар доманаи кӯҳи Раҳмат, дар дашти Марвдашт дар вилояти Форси Эрон, боқимондаҳои Тахти Ҷамшед то имрӯз аз миёни сангҳо ба гузашта менигаранд.
Сохтмони ин шаҳри бошукӯҳ тақрибан соли 518 пеш аз милод бо ташаббуси Дорои I оғоз шуд. Баъд аз ӯ Хашоёршоҳ ва Ардашери I сохтмони маҷмааро идома доданд. Дар натиҷа дар болои як террасаи азими нимтабиӣ ва нимсунъӣ маҷмааи қасрҳо, толорҳои маросимӣ, роҳравҳо ва биноҳои маъмурию шоҳона ба вуҷуд омад.
Аммо Тахти Ҷамшедро танҳо ҳамчун қасри подшоҳӣ дидан кофӣ нест.
Нақшҳои рӯи деворҳо ва зинапояҳо гурӯҳҳои гуногуни мардумро нишон медиҳанд, ки бо либосҳо ва ҳадяҳои хоси худ ба назди подшоҳ меоянд. Барои бостоншиносон ин нақшҳо танҳо асарҳои санъат нестанд; онҳо манбаи муҳими омӯзиши ҷомеа, либос, рамзҳо ва сохтори империяи Ҳахоманишиён мебошанд.
Ҳатто тарзи сохтмони биноҳо тафаккури муҳандисии давраи худро нишон медиҳад. Меъморон дар террасаи бузург толорҳои васеъро бо сутунҳои борик бунёд карданд ва барои сабуктар кардани сақфҳо аз конструксияҳои чӯбин истифода бурданд. Натиҷа маҷмаае буд, ки ҳам бузургӣ ва ҳам дақиқии меъмориро ба намоиш мегузошт.
Соли 330 пеш аз милод, пас аз расидани Искандари Мақдунӣ ба Форс, Тахти Ҷамшед ғорат ва ба оташ кашида шуд. Қасрҳои бузург хароб шуданд, аммо ҳама чиз аз байн нарафт.
Сутунҳо боқӣ монданд.
Зинапояҳо боқӣ монданд.
Нақшҳои сангӣ боқӣ монданд.
Ва шояд муҳимтар аз ҳама — маънои онҳо боқӣ монд.
Имрӯз, вақте ки дар байни сутунҳои азими Тахти Ҷамшед қадам мезанед, дигар танҳо ба харобаҳои як шаҳри қадимӣ нигоҳ намекунед. Шумо ба сангҳое менигаред, ки зиёда аз ду ҳазор сол тағйироти таърихро дидаанд.
Ин ҷо вақт танҳо дар тақвим чен карда намешавад.
Онро дар сатҳи фарсудаи зинаҳо, дар чеҳраи нақшҳои сангӣ ва дар хомӯшии толорҳои азим эҳсос кардан мумкин аст.
Тахти Ҷамшед шаҳре аст, ки империяаш аз байн рафт, аммо хотирааш ҳанӯз дар сангҳо зинда аст.