Persepolis, inayojulikana pia kama Takht-e Jamshid, ilianzishwa na mfalme Darius I karibu mwaka 518 KK. Ujenzi wake uliendelea katika vipindi vya wafalme waliomfuata, hasa Xerxes I na Artaxerxes I. Jumba hili kubwa lilijengwa juu ya mtaro mkubwa uliotengenezwa kwa sehemu na mwanadamu na kwa sehemu ukitumia umbo la asili la mlima.
Lakini Persepolis haikuwa tu mkusanyiko wa majumba.
Ngazi zake kubwa, nguzo ndefu, milango ya kifalme na michoro ya mawe zinaonyesha watu kutoka sehemu mbalimbali za dola wakifika mbele ya mfalme wakiwa na zawadi. Kwa mtafiti wa leo, michoro hii ni zaidi ya mapambo: ni ushahidi muhimu wa namna Waachaemenid walivyotaka kuwakilisha dola yao, utaratibu wake na jamii zake mbalimbali.
Jambo la kuvutia zaidi ni kwamba wasanifu wa Persepolis hawakutumia mtindo mmoja pekee. Muundo wake ulihusisha vipengele vya usanifu kutoka tamaduni mbalimbali, huku ukitengeneza lugha ya kipekee ya usanifu wa kifalme wa Achaemenid.
Mwaka 330 KK, Alexander wa Makedonia aliufikia Persepolis. Jiji liliporwa na majumba yakateketezwa kwa moto. Hata hivyo, moto haukuweza kufuta kila kitu. Nguzo, ngazi na michoro iliyobaki iliendelea kuhifadhi sehemu ya hadithi ya dola hiyo kwa zaidi ya miaka 2,300.
Leo, unapopita kati ya nguzo hizo, huoni tu magofu ya jiji la kale.
Unaona nyayo za watu waliokuja hapa kutoka sehemu mbalimbali za ulimwengu wa kale. Unaona mikono ya wachongaji walioweka maelezo madogo kwenye jiwe. Na unaona jinsi ustaarabu unaweza kupoteza majumba yake, lakini bado ukaacha kumbukumbu inayoweza kusomwa baada ya karne nyingi.
Persepolis si mahali ambapo historia imekufa.
Ni mahali ambapo historia bado inaonekana kwenye jiwe.
🇮🇷 Ikiwa unataka kuiona Iran ya kale zaidi ya vitabu vya historia, Persepolis ni mojawapo ya maeneo ambayo yanaweza kubadilisha namna unavyoitazama nchi hii.